Η τεχνητή νοημοσύνη αναδύεται στο επίκεντρο κάθε συζήτησης· ενσαρκώνει την επερχόμενη απειλή. Ένα δραματικό κατώφλι αναμένεται: μια μέρα, οι μηχανές θα γίνουν πιο έξυπνες από εμάς και η ανθρωπότητα θα ανακαλύψει ότι δεν κυριαρχεί πλέον στη δημιουργία. Η απαξίωσή μας δεν θα ξεκινήσει όταν οι μηχανές σκέφτονται καλύτερα από εμάς· ήδη το κάνουν. Μπορούμε να δημιουργήσουμε παράγοντες που γνωρίζουν τέλεια τη λειτουργία τους σε τρία λεπτά διαμόρφωσης, ενώ ένας άνθρωπος θα χρειαζόταν δέκα χρόνια μελέτης. Η απαξίωση ξεκινά όταν εμείς οι ίδιοι απαρνηθούμε τη σκέψη, την κρίση, την ανάληψη του ανθρώπινου βάρους και την ευθύνη.
Η δουλεία εισχωρεί απαλά: όχι μέσω της βίας, αλλά μέσω της άνεσης. Η μηχανή δεν κουράζεται. Δεν αμφιβάλλει. Δεν πληγώνεται από την επαφή με την πραγματικότητα. Αντιδρά γρήγορα, αποφασίζει γρήγορα, καθησυχάζει γρήγορα. Και εμείς, που είμαστε αργοί, διστακτικοί, αντιφατικοί, καταλήγουμε να εκλαμβάνουμε τους δικούς μας περιορισμούς ως ελάττωμα. Ο σύγχρονος άνθρωπος δεν μισεί απλώς τους περιορισμούς του: ντρέπεται γι' αυτούς.
Για πολύ καιρό, η ανθρωπότητα αποδεχόταν την ανάπτυξη εντός των ορίων της. Γνώριζε, βαθιά μέσα της, ότι αυτό δεν ήταν το δικό της μέτρο. Απολάμβανε τη ζωή και την κλίση της. Στη συνέχεια, προσπάθησε να απελευθερωθεί από κάθε καθετότητα. Αρνούμενη τον Θεό, δεν απέρριπτε απλώς μια πίστη. Αρνούνταν να επιτρέψει σε οποιαδήποτε εξουσία να την διατάξει, να την ανυψώσει και να την κρίνει. Αυτή η οριζόντια λειτουργία, που δεν αναγνώριζε καμία εξουσία εκτός από τον εαυτό της, έχει πλέον εξαντλήσει τον εαυτό της. Έτσι, η τεχνητή νοημοσύνη της υπενθυμίζει τον εαυτό της και της επιβάλλει ένα πεπρωμένο στη θέση της ελευθερίας που εγκατέλειψε μαζί με την κλίση της.
Τώρα που δημιούργησε μια οντότητα πιο νοήμονα από τον ίδιο, τι απομένει για τον άνθρωπο; Αυτός που έχει αρνηθεί την οικειότητά του με τον Θεό (κάτι που καμία τεχνητή νοημοσύνη δεν θα μπορούσε ποτέ να γνωρίζει);
Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο. Ο κίνδυνος δεν είναι απλώς ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί μια μέρα να παράγει ένα αποδεκτό ποίημα, μια αξιόπιστη διάγνωση ή μια εύλογη συμβουλή γάμου. Κατά μία έννοια, το κάνει ήδη. Ο κίνδυνος είναι ότι θα δώσουμε προτεραιότητα στην ταχύτητα και τη χρησιμότητά της έναντι των πραγματικών ανθρώπων. Ένα παιδί που φλυαρεί, ένας ηλικιωμένος που φλυαρεί, ένας φίλος που αγωνίζεται να βρει τις σωστές λέξεις, ένας ιερέας που διστάζει πριν απαντήσει: όλα αυτά γίνονται αφόρητα αργά σε έναν κόσμο κορεσμένο από την τεχνολογία. Ας προσπαθήσουμε να μην αποκαλούμε πρόοδο αυτό που συχνά είναι απλώς ανυπομονησία που ανυψώνεται σε σύστημα.
Ο Ζωρζ Μπερνανός προέβλεψε αυτή την καθοδική πορεία πολύ πριν από εμάς: «Ο κίνδυνος δεν έγκειται στον πολλαπλασιασμό των μηχανών, αλλά στον συνεχώς αυξανόμενο αριθμό ανθρώπων που έχουν συνηθίσει, από την παιδική ηλικία, να μην θέλουν τίποτα περισσότερο από αυτό που μπορούν να προσφέρουν οι μηχανές» (Η Γαλλία Ενάντια στα Ρομπότ). Η δήλωση παραμένει ανατριχιαστική επειδή μιλάει λιγότερο για την τεχνολογία και περισσότερο για την επιθυμία. Τι περισσότερο θέλουμε αν η στατιστική μας παρέχει όλα όσα χρειαζόμαστε; Τι επιθυμούμε, αν όχι υπολογισμό, σύνθεση και άνεση;
Η Αγία Γραφή, όταν μιλάει για είδωλα, είναι ασυμβίβαστη: «Είναι πάντα καλύτερος από τα πράγματα που λατρεύει· σε σύγκριση με αυτά, αυτός έχει ζωή, αλλά αυτά ποτέ δεν έχουν» (Σοφία 15:16-17). Όλο το ζήτημα βρίσκεται εκεί. Το να λατρεύουμε τα εργαλεία μας δεν σημαίνει ότι τα επαινούμε. σημαίνει ότι αρχίζουμε να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με αυτά και στη συνέχεια να περιφρονούμε τον εαυτό μας. Από εκείνο το σημείο και μετά, η ανθρώπινη απαξίωση δεν είναι πλέον μια τεχνική υπόθεση. Γίνεται ένας πνευματικός πειρασμός.
Μάθετε περισσότερα για το "Ενάντια στα Ρομπότ"
Εγγραφείτε για να λαμβάνετε τις τελευταίες αναρτήσεις στο email σας.
