Η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται ένα αναπόφευκτο θέμα. Προσδοκούμε τη στιγμή που οι μηχανές θα γίνουν πιο έξυπνες από τους ανθρώπους και η ανθρωπότητα θα ανακαλύψει ότι δεν κυριαρχεί πλέον στη δημιουργία. Ωστόσο, η απαξίωσή μας δεν θα ξεκινήσει όταν οι μηχανές σκέφτονται καλύτερα από εμάς, ειδικά επειδή ήδη το κάνουν. Μπορούμε να δημιουργήσουμε πράκτορες που γνωρίζουν τέλεια τη λειτουργία τους σε τρία λεπτά διαμόρφωσης, ενώ ένας άνθρωπος θα χρειαζόταν δέκα χρόνια μελέτης. Η απαξίωση ξεκινά όταν εγκαταλείπουμε τη σκέψη, την κρίση και το όνειρο.
Η δουλεία εγκαθίσταται σαν πετρελαιοκηλίδα: όχι μέσω της βίας, αλλά μέσω της άνεσης. Η μηχανή δεν κουράζεται. Δεν αμφιβάλλει. Δεν κλονίζεται από την πραγματικότητα. Αντιδρά γρήγορα, αποφασίζει και καθησυχάζει ακαριαία. Και εμείς, που είμαστε αργοί, διστακτικοί, αντιφατικοί, καταλήγουμε να εκλαμβάνουμε αυτό ακριβώς το πάχος που μας χαρακτηρίζει ως ελάττωμα. Ο σύγχρονος άνθρωπος δεν μισεί απλώς τους περιορισμούς του: ντρέπεται γι' αυτούς.
Για πολύ καιρό, η ανθρωπότητα μεγάλωνε αντιμετωπίζοντας τους περιορισμούς της. Ήξερε ότι αυτό δεν ήταν το δικό της μέτρο. Της δόθηκαν ζωή και κλίση. Στη συνέχεια, η ανθρωπότητα προσπάθησε να απελευθερωθεί από όλες τις ιεραρχικές δομές. Αρνούμενη τον Θεό, όχι μόνο απέρριψε μια πίστη, αλλά απέρριψε και την εξουσία να την διατάζει, να την ανυψώνει και να την κρίνει. Αυτό το οριζόντιο σύστημα, το οποίο δεν αναγνώριζε καμία εξουσία εκτός από τον εαυτό του, έχει πλέον εξαντληθεί. Η τεχνητή νοημοσύνη επαναφέρει την ανθρωπότητα στον εαυτό της και επιβάλλει ένα πεπρωμένο στη θέση της ελευθερίας.
Τώρα που δημιούργησε μια οντότητα πιο νοήμονα από τον ίδιο, τι απομένει για τον άνθρωπο; Αυτός που έχει αρνηθεί την οικειότητά του με τον Θεό (κάτι που καμία τεχνητή νοημοσύνη δεν θα μπορούσε ποτέ να γνωρίζει);
Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί ήδη να γράψει αποδεκτή ποίηση, θα κάνει μια αξιόπιστη ιατρική διάγνωση και θα προσφέρει αξιοθαύμαστες συμβουλές για τον γάμο. Και θα προτιμήσουμε την ταχύτητα και τη χρησιμότητά της. Τι θα απομείνει για την ανθρωπότητα; Οποιαδήποτε καθυστέρηση θα φαίνεται αφόρητη σε έναν κόσμο κορεσμένο από την τεχνολογία. Ας προσπαθήσουμε να μην αποκαλούμε πρόοδο αυτό που συχνά είναι απλώς ανυπομονησία που έχει αναχθεί σε σύστημα.
Ο Ζωρζ Μπερνανός προέβλεψε αυτή την καθοδική πορεία πολύ πριν από εμάς: «Ο κίνδυνος δεν έγκειται στον πολλαπλασιασμό των μηχανών, αλλά στον συνεχώς αυξανόμενο αριθμό ανθρώπων που έχουν συνηθίσει, από την παιδική ηλικία, να μην θέλουν τίποτα περισσότερο από αυτό που μπορούν να προσφέρουν οι μηχανές» (Η Γαλλία Ενάντια στα Ρομπότ). Η δήλωση παραμένει εντυπωσιακή: δεν ξεπερνά πλέον ο άνθρωπος τον άνθρωπο, αλλά η τεχνολογία ξεπερνά τον άνθρωπο... Και έτσι, τι μένει για τον άνθρωπο; Ψίχουλα κάτω από το τραπέζι, όπως για τα σκυλάκια; Μήπως διαφαίνεται ο κίνδυνος να μην επιθυμεί τίποτα άλλο παρά άνεση; Μέχρι τώρα, ο σύγχρονος τεχνολογικός κόσμος ερμηνευόταν από τον άνθρωπο μόνο με αυτόν τον τρόπο, αφού δεν εναποθέτει πλέον τον θησαυρό του στον Θεό.
Η Αγία Γραφή, όταν μιλάει για είδωλα, είναι ασυμβίβαστη: «Διότι άνθρωπος εποίησεν αυτά, και ο πνευματώδης έπλασεν αυτά· ουδείς άνθρωπος δύναται να ποιήσει θεόν όμοιον αυτού» (Σοφία 15:16-17). Αγαπώντας υπερβολικά τα εργαλεία μας, δεν θα τα βλέπουμε πλέον ως τέτοια, και θα τα λατρεύουμε για τη δύναμή τους. Η θέληση για δύναμη μας παραμονεύει συνεχώς. Δεν πρέπει να συγχέεται με την προστιθέμενη διάσταση της ψυχής που αντανακλά αυτό που διαφεύγει από την τεχνητή νοημοσύνη. Η ανθρώπινη απαξίωση δεν μπορεί να γίνει απλώς μια ακόμη τεχνολογική υπόθεση. Πρέπει να αντηχεί ως πνευματικός πειρασμός, ως το πιθανό τέλος της επιθυμίας.
Μάθετε περισσότερα για το "Ενάντια στα Ρομπότ"
Εγγραφείτε για να λαμβάνετε τις τελευταίες αναρτήσεις στο email σας.
