Από αυτό προκύπτει το προφανές συμπέρασμα ότι το Κράτος είναι ένα γεγονός της φύσης, ότι ο άνθρωπος είναι εκ φύσεως κοινωνικό ον, και ότι αυτός που παραμένει άγριος εκ φύσεως, και όχι τυχαίως, είναι σίγουρα είτε ένα υποβαθμισμένο ον είτε ένα ον ανώτερο από το ανθρώπινο είδος. Πράγματι, σε έναν τέτοιο άνθρωπο θα μπορούσε να απευθυνθεί η μομφή του Ομήρου: «Χωρίς οικογένεια, χωρίς νόμους, χωρίς εστία...» Ένας άνθρωπος που ήταν εκ φύσεως σαν του ποιητή θα ανέπνεε μόνο πόλεμο· γιατί τότε θα ήταν ανίκανος για οποιαδήποτε ένωση, όπως τα αρπακτικά πουλιά.
Αν ο άνθρωπος είναι απείρως πιο κοινωνικός από τις μέλισσες και όλα τα άλλα ζώα που ζουν σε ομάδες, αυτό συμβαίνει προφανώς, όπως έχω πει συχνά, επειδή η φύση δεν κάνει τίποτα μάταια. Τώρα, δίνει λόγο αποκλειστικά στον άνθρωπο. Η φωνή μπορεί σίγουρα να εκφράσει χαρά και λύπη. Άλλα ζώα δεν τη στερούνται, επειδή η σύστασή τους εκτείνεται στο να αισθάνονται αυτά τα δύο συναισθήματα και να τα μεταδίδουν μεταξύ τους. Αλλά ο λόγος έχει φτιαχτεί για να εκφράσει το καλό και το κακό, και κατά συνέπεια και τη δικαιοσύνη και την αδικία. Και ο άνθρωπος έχει αυτό το μοναδικό χαρακτηριστικό μεταξύ όλων των ζώων: μόνο αυτός αντιλαμβάνεται το καλό και το κακό, τη δικαιοσύνη και την αδικία, και όλα τα συναισθήματα του ίδιου είδους, τα οποία, συνδυαζόμενα, αποτελούν ακριβώς την οικογένεια και το κράτος.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Κράτος είναι φυσικά πάνω από την οικογένεια και κάθε άτομο· γιατί το όλον υπερισχύει αναγκαστικά του μέρους, αφού, μόλις καταστραφεί το όλον, δεν υπάρχουν πλέον μέρη, ούτε πόδια, ούτε χέρια, παρά μόνο με μια απλή αναλογία λέξεων, όπως μιλάμε για ένα πέτρινο χέρι· γιατί το χέρι, χωρισμένο από το σώμα, είναι εξίσου λίγο ένα πραγματικό χέρι. Τα πράγματα ορίζονται γενικά από τις πράξεις που εκτελούν και από εκείνες που μπορούν να εκτελέσουν· μόλις παύσει η προηγούμενη ικανότητά τους, δεν μπορεί κανείς πλέον να πει ότι είναι τα ίδια· απλώς περικλείονται από το ίδιο όνομα.
Αυτό που αποδεικνύει ξεκάθαρα τη φυσική αναγκαιότητα του Κράτους και την ανωτερότητά του έναντι του ατόμου είναι ότι, αν δεν γίνει αποδεκτή, το άτομο μπορεί τότε να είναι αυτάρκες σε απομόνωση από το σύνολο, καθώς και από τα υπόλοιπα μέρη του. Αλλά αυτός που δεν μπορεί να ζήσει στην κοινωνία και του οποίου η ανεξαρτησία δεν έχει ανάγκες, δεν μπορεί ποτέ να είναι μέλος του Κράτους. Είναι είτε κτήνος είτε θεός.
Η φύση, επομένως, ωθεί ενστικτωδώς όλους τους ανθρώπους προς την πολιτική ένωση. Ο πρώτος που την καθιέρωσε προσέφερε μια τεράστια υπηρεσία· γιατί αν ο άνθρωπος, έχοντας φτάσει στην πλήρη τελειότητά του, είναι το πρώτο από τα ζώα, είναι επίσης το λιγότερο όταν ζει χωρίς νόμους και χωρίς δικαιοσύνη. Πράγματι, δεν υπάρχει τίποτα πιο τερατώδες από την ένοπλη αδικία. Αλλά ο άνθρωπος έχει λάβει από τη φύση τα όπλα της σοφίας και της αρετής, τα οποία πρέπει πάνω απ' όλα να χρησιμοποιήσει ενάντια στα κακά του πάθη. Χωρίς αρετή, είναι το πιο διεστραμμένο και άγριο από τα όντα· κατέχει μόνο τις βάναυσες εκρήξεις αγάπης και πείνας. Η δικαιοσύνη είναι μια κοινωνική αναγκαιότητα· γιατί ο νόμος είναι ο κανόνας της πολιτικής ένωσης, και η απόφαση του δικαίου είναι αυτό που αποτελεί το δίκαιο.
Αριστοτέλης, Πολιτικά . I.9-13
Αφήστε ένα σχόλιο